بررسی تطبیقی آزادی عقیده در اسلام و یهود |
![]() |
یکی از حقوق فطری و طبیعی هر فرد، آزادی وی است. اگر انسان را در انجام کارها و در انتخاب راهها، مختار بدانیم، در آن صورت خود را از سایر موجودات برتر خواهیم یافت؛ زیرا رفتار سایر موجودات از روی طبیعت و غریزه است نه تعقل و اراده و اختیار. و اگر انسان را در زندگی مجبور بدانیم در آنصورت با سنگ و چوب و درخت فرقی نخواهد داشت. بنابراین بر اساس اصل انسانشناسی، بشر باید به تحقیق دربارهی اراده و اختیار و آزادی خود بپردازد و از این رهگذر، گامهایی اساسی جهت شناخت فطرت خود بردارد.
ادیان توحیدی به شواهد تاریخی، نخستین منادیان آزادی بشر بودهاند و بیشترین مخالفتها را با قدرت خشن و مستبد عصر خویش به راه انداختهاند و اصولاً چون هیچ دینی نمیتواند جز از طریق فراهمآوردن امکانی برای آزادی انسانها و سپس ارائهی ایدهها و پیامهای نو، توجه مخاطبین را به خود جلب کند. پس طبیعتاً هر یک از ادیان لاأقل در دورهی ظهور، منادی و طرفدار آزادی بودهاند و این حمایت در ادیانی که خود را مبتنی بر برهان و استدلال و تعقل و آگاهی میدانند بیشتر و جدیتر بوده است.
یکی از عواملی که تعیینکنندهی جهتگیریهای فردی و اجتماعی بشر است بحث انتخاب دین اوست؛ زیرا دین جزئی از زندگی بشر شده است و در هر زمان بشر نیازمند داشتن عقیده و دین خاصی است. لذا وجود یا عدم آزادی عقیده در یک ملت یا آیین، تعیینکنندهی وجود اکرام یا عدم آن نسبت به انسانهاست. آزادی عقیده به معنای آزادی انسان در انتخاب عقیده و عدم وجود اجبار بر پذیرش و ترک عقیده، یک امر فطری و مدافع کرامت انسانها است. لذا در نزد بشر ارزش بالایی دارد دین اسلام از جمله ادیانی است که ندای آزادی عقیده سر داده و از طرفی آن آزادیای را میپذیرد که برابر ترازهای اسلامی میباشد. زیرا هدف نهایی که انسان برای رسیدن به آن تلاش میکند کمال و تقرب پروردگار متعال است. لذا، آزادی عقیده نباید او را از این مسیر دور کرده و مانع رسیدن به هدف شود. از طرف دیگر، موضوعاتی چون ارتداد و جهاد در این رابطه وجود دارد که ظاهر آن با آزادی عقیده منافات دارد. دین یهود نیز یکی از ادیان الهی است که ندای توحید سر داده است پس طبیعتاً باید مدافع آزادی عقیده باشد زیرا تحمیل عقیده هرگز هدف خداوند نیست و خداوند ایمان اجباری را از بشر نمیپذیرد. اما تاریخ و تعالیم یهود، ویژگیها و عقایدی را برای این دین و پیروانش نام برده است که انسان را به این قضاوت وادار میکند که مفهوم آزادی عقیده برای آنها بیمعنی است. ویژگیهایی چون برگزیدگی قوم یهود، جنگ و کشتارهای خونین و بیرحمانه و… . از طرفی در این دین نیز مانند سایر ادیان مسئلهی ارتداد و حساسیت دینی وجود دارد. لذا هدف از این نوشتار این است که به بررسی موضوع آزادی عقیده در اسلام و یهود و هر مبحثی که در رابطه با آن، به روشنکردن بحث کمک میکند، پرداخته و بدین وسیله با مقایسهی میان دو دین در این مبحث، تحقیقات سایرین کامل شود؛ زیرا مقایسهی تطبیقی موضوعات در بین ادیان، به انسجام شناخت افراد کمک خواهد کرد. امید است با فراهم آوردن این تحقیق توانسته باشم گامی در جهت بهره بردن افراد از آن، بردارم.
خرید متن کامل این پایان نامه در سایت nefo.ir
2) بیان مسئله
ظاهر موضوع آزادی عقیده، آزادی انسان در انتخاب هر عقیدهای و مجبور نبودن او را میرساند. ولی این نکته هم دارای اهمیت است که آزادی مطلق و بدون هیچ قید و بندی را نمیتوان تقدیس کرد. زیرا ممکن است به کرامت انسانها در بعد فردی و زندگی اجتماعی او لطمه وارد کند. در اسلام همه چیز بر اساس اصل «توحید» بنا شده است و پس از آن بر اساس «اخلاق فاضله» میباشد. بنابراین آزادیعقیده نیز طبیعتاً باید بر اساس این اصل باشد. در دین یهود نیز همه چیز بر اساس عقیدهی«برگزیدگی قوم یهود» میباشد آنچه در این دین مبهم و نیازمند به پاسخ است این است که پیروان این دین با اینکه باید اصل توحید و یکتاپرستی را پیش گیرند و در راستای آن به عقاید سایرین احترام بگذارند، با ادیان توحیدی مبارزه میکنند و خود را برتر از سایر خلق خدا میدانند. لذا در این نوشتار به بررسی این موضوع (آزادی عقیده) در این دو دین الهی پرداخته خواهد شد.
3) اهمیت مسئله و ضرورت تحقیق
4) اهداف تحقیق
4ـ1) هدف کلی: مقایسهی آزادی عقیده در اسلام و یهود
4ـ2) اهداف جزئی:
1ـ بیان آزادی عقیده در اسلام
2ـ بیان آزادی عقیده در یهود
3ـ تبیین مسئلهی ارتداد در اسلام و ارتباط آن با آزادی عقیده
4ـ تبیین مسئلهی ارتداد در یهود
5ـ تبیین مسئلهی جنگ و جهاد در اسلام و ارتباط آن با آزادی عقیده
6ـ تبیین مسئلهی جنگ در یهود و ارتباط آن با آزادی عقیده
7ـ ارتباط اسلام با سایر ادیان در پرتو آزادی عقیده
8ـ ارتباط یهود با سایر ادیان با توجه به اصل آزادی عقیده
9ـ تبیین مخالفت یا موافقت آزادی عقیده با پلورالیسم دینی از نظر اسلام
5) پرسشهای تحقیق
در این نوشتار سعی بر این است که به این سؤالات پاسخ داده شود:
5ـ1) سؤال اصلی: رویکرد اسلام و یهود به آزادی عقیده چیست؟
5ـ2) سؤالات فرعی:
1ـ مقصود از آزادی عقیده چیست؟
2ـ رویکرد اسلام به آزادی عقیده چیست؟
2ـ1ـ چگونه میتوان بین آزادی عقیده و ارتداد در اسلام جمع بست؟
2ـ2ـ آیا جهاد در اسلام با آزادی عقیده منافات دارد؟
2ـ3 ارتباط اسلام با دیگر ادیان و پیروان آنها چگونه است؟
3ـ رویکرد یهود به آزادی عقیده چیست؟
فرم در حال بارگذاری ...
[سه شنبه 1400-05-12] [ 07:30:00 ق.ظ ]
|