تحلیلی بر فرصتها و چالشهای تولید دانش مدیریت در نظام آموزش عالی ایران |
![]() |
پویایى شگرف علمى در شناخت جهان هدفدار و قانونمند، با اتکا به خلّاقیتهاى نهفته الهى و قوّه فعال اندیشه و ارزش بخشیدن به مرتبه تفکر و تعلیم و تعلم، به نوآفرینى و پیشرفت فضاى عمومى زندگى و ارتقاى تمدن بشر منجر شده است. این پیشرفت، حاصل تلاقى و تلفیق فرهنگها و تمدنهاى گوناگون و نتیجه فرایند رشد یابندهاى در ابعاد مختلف است که توانمندى، توسعه و استقلال واقعى کشورها را ـ که با توانایى آنها در تولید علم و تحقیقات نسبت مستقیم دارد ـ در بر مىگیرد. (ملکیان1389)
ارتقاى شناخت و معرفت جامعه در تمام زمینهها، بیش از پیش در گرو توسعه علمى است. براى تحقق توسعه علمى باید بسترهاى مناسب علمى فراهم شود؛ چراکه تولید علم از نشانههاى آفرینش فرهنگى است که فقط در یک مجموعه منظم و خلّاق صورت مىگیرد. باید توجه داشت که تولید علم بدون توجه به زمینههاى فرهنگى و منزلت اجتماعى و تحول فکرى و نهادینه و نظاممند کردن و به عبارتى، مدیریت منطقى و مؤثر امکانپذیر نیست. بدون تردید، هم سرچشمه دردها و هم آغاز درمانشان در توسعهیافتگى علمى است.
توجه به تجدید ساختار علمى کشور، رفع اقدامات موازى و توجه به حرمت و منزلت نهاد دانشگاه، دانشگاهیان و دانشجویان از بدیهىترین لوازم و مقتضیات تحرّک و توسعه علمى هستند که با مدیریت و برنامهریزى مؤثر مىتوان در تولید علم مورد تأکید مقام معظم رهبرى گامى بلند برداشت تا شاهد ارتقاى جایگاه واقعى کشورمان در عرصه علمى و بینالمللى و تولید علم به جاى ترویج آن بود. (عاملی1383)
بررسی سیاست ها و برنامههای توسعه کشورهای صنعتی گویای این واقعیت است که این کشورها به اهمیت و جایگاه علم و فناوری واقف بوده و این دو را محور توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود تلقی کردهاند. بدون شک کشور ما نیز باید برای تحقق اهداف سند چشم انداز 1404 توسعه علمی را محور توسعه قرار دهد؛ زیرا دانش بنیان توسعه همه جانبهای است که رکن و اساس آن دانایی است.
هدف این پژوهش، شناسایى فرصتها و چالشهای پیش روى تولید دانش مدیریت در راستاى توجه دادن سیاستگذاران، مسئولان، برنامهریزان و رؤساى دانشگاهها به این مهم و برنامهریزى براى مدیریت مؤثر آن مىباشد.
- بیان مساله
ضرورت ارتقای علمی جوامع اسلامی در جهان کنونی، امری غیرقابل انکار است. ایجاد زمینههای تبادل علمی با سایر جوامع به منظور بهرهبرداری بجا از دستآوردهای آنها و نیز ترویج آرا و اندیشههای علمی خویش در محافل علمی جهان، یکی از گزینههای ضرورت بخشی به تولید اندیشه است. رکود علمی حاکم بر جوامع اسلامی که پس از دوران شکوفایی تمدن اسلامی اتفاق افتاد، زمینه را برای پیشرفت و استفاده جوامع غربی از پتانسیلهای علمی مسلمین فراهم آورد، به گونهای که بلافاصله پس ازا ین رکود، شاهد بالا گرفتن پیشرفتهای علمی در غرب بودیم از این روی بیجا نیست اگر بگوییم رکود مسلمین در حوزههای علمی، یکی از علل عمده تسلط جوامع غربی بر آنها بود. (همتی،1386)
بدیهی است نجات از این وضعیت به گونهای که ملل اسلامی بتوانند در پیشرفت جهان علم و اندیشه، دخیل بوده و نقش بسزا داشته باشند و بلکه بسان دوران شکوفایی تمدن اسلامی، دیگران را سفرهنشین علم خویش کنند، در گرو بها دادن به علم و اندیشه در حوزههای مختلف آن و در یک کلام تحقق یک نهضت و خیزش عمومی در راستای تولید علم است.
تحقق تحول علمی و ایجاد علم برای جوامع اسلامی خصوصاً جامعه دینی ایران از جهاتی به شرح ذیل ضرورت دارد: (عاملی،1383)
2- فرهنگ مدرن غرب بر بنیادهای اومانیستی و سکولاری مبتنی بوده و به دنبال ساختن تمدنی با همان صبغه و نگاه خاص خویش است. بدیهی است جهانی سازی این فرهنگ و تمدن که الآن غرب در پی آن است، و لازمهاش ورود به جامعه دینی ما نیز هست، چه بسا هویت دینی و فرهنگی ما را تحت الشعاع قرار داده و باعث جذب نخبگان به سوی این فرهنگ شود. قهراً نتیجه چنین بحران هویتی که متوجه جامعه ما میشود از دو حال خارج نیست یا موجب استحاله نخبگان در این فرهنگ وارداتی است و یا گرفتار آمدن آنها در دام تردید و انزوا نسبت به فرهنگ دینی و ملی خود است. از این رهگذر است که ارتقاء کیفی علم و اندیشه و غنی سازی فرهنگ و تمدن اسلامی جهت صیانت مسلمین از انفعالپذیری نسبت به فرهنگ و تمدن غرب، در قالب نهضت تولید علم که منتهی به احیاء تمدن فراگیر اسلامی باشد، امری ضروری خواهد بود. بدیهی است هرگاه یک خیزش عمومی در راستای توسعه علمی و فرهنگی به وقوع بپیوندد و در سایه آن اندیشمندان و نخبگان به جای پرداختن به شرح و بسط مطالب وارداتی و تقلید از آنها به تولید علم و نظریه جدید بیندیشند و از ساحت گزارهها به ساحت نظریهپردازی و تولید گزاره پیش بروند، شاهد انقلابی عظیم در حوزههای مختلف علمی خواهیم بود.
(رفیع پور1381)
در سند چشمانداز هر کشوری نقش برجستهای به حوزه علوم انسانی در ارتقای زندگی ملی آن کشور داده شده است. بیتردید ارتقای تولیدات این حوزه از دانش میتواند مسیر پیشرفت عالمانه کشور را به سمت اهداف عالی آن هموار سازد اما خلق این نوع دانش در کشور ایران دچار نوعی کندی است اگرچه دیرینگی این حوزه به قدمت حضور آدمی بر روی کره خاکی است. تمدن افزون بر 2500 ساله ایران نیز تجلی پیشینه این حوزه از دانش بشری است اما با وجود این در مقایسه با علوم تجربی و طبیعی تولیدات حوزه علوم انسانی و اجتماعی چشمگیر نیست. (دانایی فرد1388)
تحولات سریع و شگرف در تمامی ابعاد زندگی فردی، اجتماعی و حرفهای، مدیران امروز را با چالشها و فرصتهای متعددی روبرو ساخته است
خرید متن کامل این پایان نامه در سایت nefo.ir
مواجهه خردمندانه با این چالشها و بهرهبرداری از فرصتها جز با یک نگاه تیزبین، موشکافانه و عالمانه ممکن نیست. زیرا پا به عصری نهادهایم که نظریه و نظریهپردازی و به ویژه دانش حاصل از آن اهمیت ویژهای در حل مسائل بشری یافته و کلید کامیابی فرد، سازمان و ملتها گشته است لذا آموزش و نظامهای آموزشی و تولید کننده دانش اهمیتی بیش از پیش یافته و مدیریت آنها از عوامل تایین کننده کیفیت آموزش به طور اخص وکامیابی ملتها در دستابی به توسعه به طور اعم میباشد بدیهی است مدیرانی در این عرصه موفقترند که از دانش بیشتر و متناسب با جامعه خود برخوردار باشند. (حیدری 1389)
تعیین دقیق و درست چالشهای تولید دانش در کشور ما ضرورتى اکید دارد. چرا که هرگونه تحرکى در عرصه تولید دانش پیشاپیش مستلزم شناخت درست چالشهای آن است.
با توجه به اینکه در کشور ما میزان تولید دانش در حوزه مدیریت در مقایسه با حوزه علوم تجربی و طبیعی بسیار کند است و این در حالی است که در سالهای اخیر به علت استقبال بخشهای مختلف جامعه تقاضا برای تحصیل در این عرصه افزایش یافته و شماری از دانشگاهها به گسترش دوره تحصیلات تکمیلی (ارشد، دکتری) در حوزه مدیریت روی آورده اند براین اساس پژوهش حاضر در صدد است ، ضمن تاکید برضرورت مشارکت و فعال شدن نهضت تولید دانش مدیریت در کشور که شرط حیاتی برای حفظ و تقویت موجودیت، هویت و استقلال و اقتدار کشور است، تحلیلی بر فرصتها و چالشهای موجود درفرایند تولید و توسعه دانش مدیریت در نظام آموزش عالی کشور داشته باشد.
- اهمیت و ضرورت پژوهش
- پرسشهای پژوهش
پرسش 1: فرصت ها و چالشهای تولید دانش در حوزه مدیریت در کشور ایران کدامند؟
پرسش 2: تولید دانش مدیریت درنظام آموزش عالی ایران چگونه است؟
پرسش 3: موانع ذاتی و عرضی تولید دانش در کشور ما چیست؟
501 اهداف پژوهش
1-5-1 هدف کلی: شناخت و تبیین فرصتها و چالشهای موجود در زمینه تولید دانش مدیریت در نظام آموزش عالی ایران.
1-5-2 هدفهای فرعی:
- بررسی فرصتهای موجود در زمینه تولید دانش مدیریت
- بررسی چالشهای موجود در زمینه تولید دانش مدیریت
- بررسی موانع ذاتی تولید دانش در عرصه تولید دانش
- بررسی موانع عرضی تولید دانش در حوزه مدیریت
- ارائه راهکار به منظور بهره برداری از فرصتها و تبدیل چالشها به فرصتها
6.1 تعریف مفاهیم و اصطلاحات
دانش
بکمن (1998) دانش را اینگونه تعریف می کند. 1- اطلاعات قابل کاربرد برای حل مشکل 2- اطلاعات سازماندهی وتحلیل شده برای قابل فهم ساختن اطلاعات. 3- دانش از حقایق، اعتقادات، چشماندازها، مفاهیم، قضاوتها، انتظارات، روشها و دانش تجربی تشکیل شده است.. (حیدری،1389)
در حوزه زبان فارسی، دانش یا علم باز هم دربرگیرنده تمامی گونهها و حوزههای شناخت و آگاهی در عامترین معنای خویش است.(همتی،1386)
مدیریت
- تعریف مفهومی
استونر مدیریت را فرایند برنامهریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل کوششهای اعضای سازمان و استفاده از تمام منابع سازمان برای دستیابی به اهداف معین سازمانی تعریف کرده است. (قرائی مقدم 1382)
- تعریف عملیاتی
در این پژوهش منظور از مدیریت، مدیریت دانش میباشد به عبارت دیگر خلق دانش و بکار بستن اصول مدیریت دانش نظیر سرمایهگذاری بالا یرای دانش، استفاده از مدیران دانش، و استفاده از راه حلهای چندگانه و……
فرصت
- تعریف مفهومی
به شرایط و موقعیتهایی اطلاق میگردد که میتواند به پیشرفت توسعه منجر گردد. به عبارت دیگر فرصت به موقعیتهایی اطلاق میشود که اولا قابل کنترل باشند ثانیا این موقعیتها پیامدهای مثبتی برای فرد به همراه داشته باشند. (علی احمدی،1382)
- تعریف عملیاتی
در این تحقیق منظور از فرصت: وجود نیروی جوان و مستعد در حوزه مدیریت، حمایت رهبر معظم انقلاب از تولید دانش بومی، پذیرش زیاد دانشگاهی در رشته مدیریت، سرمایهگذاری دولت در بخش تولید علم، سیاستهای دولتی وزارت علوم محرک تولید دانش، ارزشهای دینی اسلامی در ایران.
تهدید
- تعریف مفهومی
- تعریف عملیاتی
در این تحقیق منظور از تهدید موانع بیرونی است که بر فرایند تولید دانش تاثیر می گذارد نظیر تحریمهای بینالمللی و محدودیت در دسترسی به منابع مختلف،عدم همخوانی تئوریهای غربی با جهانبینی اسلامی.
موانع ذاتی تولید دانش
- تعریف مفهومی
موانعی که ناشی از ویژگیها و خصایص پژوهشگر و موضوع پژوهش ناشی میشوند. این موانع میتوانند از وضعیت معرفتی، روحی و خلقی پژوهشگران ناشی شوند یا در اثر ویژگیهای درونی موضوع پژوهش باشند.
- تعریف عملیاتی
در این تحقیق این موانع شامل : تغیر رفتارو تغیرات مداوم در حوزه علوم انسانی، وجود موانع زیاد بوروکراسی در تحقیق و توسعه در علوم مدیریت در ایران، عدم ثبات رویه در رفتارهای انسانی در حوزه علوم انسانی میباشد.
- Knowledge
- Science
فرم در حال بارگذاری ...
[سه شنبه 1400-05-12] [ 04:11:00 ق.ظ ]
|